🏜️ماتماتا تونس؛ شهری که خانههایش را زیر زمین ساختهاند!⏱ زمان مطالعه: ۵ دقیقه
تصور کنید به شهری سفر کنید که وقتی به دنبال خانهها میگردید، بهجای ساختمانهای بلند و خیابانهای پر از خانه، با حفرههایی بزرگ در دل زمین روبهرو شوید! 😳
این شهر عجیب ماتماتا (Matmata) در جنوب تونس است؛ منطقهای که مردم آن برای قرنها خانههای سنتی خود را بهجای ساختن روی زمین، در دل خاک و صخره حفر کردهاند. این خانهها به معماری «تروگلودیت» یا غارنشینی معروفاند و هنوز نمونههایی از آنها باقی مانده است.
🕳️ خانههایی که از بالا دیده نمیشوند!
راز خانههای ماتماتا در یک ایده ساده اما هوشمندانه است: ابتدا یک گودال بزرگ و تقریباً دایرهای در زمین حفر میشود و بعد اتاقها در دیوارههای اطراف این حیاط مرکزی کنده میشوند.
در نتیجه، وقتی از بالا نگاه میکنید، ممکن است فقط یک گودال بزرگ ببینید؛ اما اگر وارد آن شوید، ناگهان با مجموعهای از اتاقها، راهروها و فضاهای زندگی روبهرو میشوید! بعضی خانهها حتی چند حیاط زیرزمینی دارند که با تونل به یکدیگر متصل میشوند.
🌡️ چرا مردم زیر زمین زندگی میکردند؟
شاید در نگاه اول زندگی زیر خاک عجیب به نظر برسد، اما در آبوهوای خشک و داغ جنوب تونس، این معماری یک راهکار بسیار هوشمندانه بوده است.
خاک و دیوارههای ضخیم زمین مانند یک عایق طبیعی عمل میکنند و فضای داخلی را از گرمای شدید روز و سرمای شب تا حد زیادی محافظت میکنند. به همین دلیل، زندگی در این خانهها میتوانست بسیار راحتتر از ساختن خانهای معمولی روی سطح زمین باشد.
در واقع مردم ماتماتا بدون استفاده از سیستمهای مدرن تهویه، از خود زمین برای تنظیم دمای خانه استفاده میکردند! 🌡️
🧑🌾 خانههایی با قدمت چندین نسل
این خانهها فقط یک جاذبه گردشگری نیستند؛ بخشی از معماری سنتی جوامع بربر منطقه به شمار میروند.
با وجود ساخت خانههای مدرن در اطراف ماتماتا، تعدادی از خانوادهها همچنان در خانههای سنتی زیرزمینی زندگی کردهاند و برخی از این خانهها نیز برای بازدید گردشگران، اقامتگاه یا محل نمایش فرهنگ محلی شدهاند.
یکی از جذابترین قسمتهای این خانهها، سادگی آنهاست؛ دیوارهای سفید، طاقهای منحنی، اتاقهایی که مستقیماً در دل زمین تراشیده شدهاند و حیاطی که آسمان را قاب میگیرد.
⭐ یک خانه زیرزمینی که هالیوود را هم جذب کرد!
اما داستان ماتماتا فقط به معماری عجیب آن محدود نمیشود!
اگر طرفدار جنگ ستارگان (Star Wars) باشید، احتمالاً اینجا را خیلی زود میشناسید. هتل سیدی ادریس (Hotel Sidi Driss)، که خودش یک خانه سنتی زیرزمینی است، بهعنوان محل فیلمبرداری خانه خانواده لارس، یعنی خانه کودکی لوک اسکایواکر در سیاره خیالی تاتوئین، استفاده شد.
فیلمبرداری فیلم اصلی در سال ۱۹۷۶ انجام شد و بعدها این مکان برای قسمتهای دیگری از مجموعه نیز مورد استفاده قرار گرفت. امروز طرفداران فیلم میتوانند وارد همان حیاطها و اتاقهایی شوند که در فیلم دیدهاند. 🌌🎬
🏨 میشود شب را هم زیر زمین ماند؟
بله! یکی از جذابیتهای ماتماتا این است که بعضی از خانههای سنتی به اقامتگاه و هتل تبدیل شدهاند.
هتل سیدی ادریس همچنان بهعنوان یک اقامتگاه فعالیت میکند و تجربه اقامت در اتاقهایی را ارائه میدهد که بخشی از آنها در دل زمین ساخته شدهاند. بنابراین در اینجا حتی میتوانید یک شب را به سبک ساکنان سنتی منطقه سپری کنید؛ بدون اینکه لازم باشد وارد یک غار طبیعی شوید! 😄
🌵 شهری که انگار از یک فیلم علمیتخیلی بیرون آمده!
وقتی در اطراف ماتماتا قدم میزنید، ترکیب زمینهای خشک، تپههای خاکی، حفرههای عظیم و ورودیهای سفیدرنگ خانهها منظرهای ایجاد میکند که بیشتر شبیه یک سیاره ناشناخته است تا یک شهر واقعی در آفریقا.
شاید به همین دلیل است که این منطقه توانست توجه فیلمسازان هالیوود را جلب کند؛ معماری آن چیزی دارد که بهراحتی در هیچ شهر معمولی پیدا نمیشود.
😮 ماتماتا؛ جایی که باید به جای بالا، پایین را نگاه کنید!
ماتماتا یکی از آن مقصدهایی است که مفهوم «خانه» را کاملاً تغییر میدهد. اینجا مردم بهجای اینکه خانه را روی زمین بسازند، زمین را میکندند و خانه را داخل آن میساختند!
امروز این معماری عجیب، هم یادگاری از زندگی سنتی مردم جنوب تونس است و هم یکی از متفاوتترین جاذبههای گردشگری این کشور؛ جایی که میتوانید هم وارد یک خانه واقعی زیرزمینی شوید و هم قدم در یکی از معروفترین لوکیشنهای جنگ ستارگان بگذارید. 🏜️⭐
ماتماتا؛ شهری که برای پیدا کردن خانههایش، باید به جای بالا رفتن، به دل زمین نگاه کنید! 🕳️
